Pijnlijke handen, stijve vingers
Bij veel mensen manifesteert reuma zich geleidelijk. In het begin zijn de klachten minimaal: meestal blijft het bij een zeurende pijn of stroef gevoel in de gewrichten bij het bewegen. Vaak verergeren de klachten na een tijd. Langdurig ontstoken gewrichten gaan nog al eens gepaard met toenemend functieverlies en beperken na verloop van tijd je bewegingsvrijheid. Bovendien krijgen patiënten vaak te horen dat ze lijden aan een chronische vorm van reuma. Hoewel er voor de meeste reumatische aandoeningen efficiënte manieren zijn om de ziekte af te remmen, komt de diagnose ‘ermee leren leven’ vaak hard aan. Een tijdige diagnose en snel ingrijpen om het ongemak te beperken zijn dus essentieel.
Veel reumapatiënten hebben last van stramme vingers die warm aanvoelen, en een pijnlijke, gezwollen pols waardoor sommige bewegingen van de hand niet of slechts gedeeltelijk mogelijk zijn. Door ontstekingen ontstaat vaak ook gewrichtsinstabiliteit wat een verlies van de actieve gewrichtsfuncties teweegbrengt en standafwijking van de vingers in de hand werkt. Bij reumatische aandoeningen aan de hand, pols en vingers zijn de klachten ook uitwendig meestal duidelijk waarneembaar. Vaak zijn de ontstoken gewrichten opvallend rood en is de zwelling aan de buitenkant te zien.
Ochtendstijfheid
Ochtendstijfheid is een kwaal waarmee vrijwel iedere reumapatiënt is vertrouwd. De gewrichten worden een hele nacht niet gebruikt en voelen ’s ochtends erg stijf aan. Gewoonlijk verdwijnt die stijfheid vanzelf na een tijd bewegen.
Blijvende schade voorkomen
Langdurige ontstekingen en continue overbelasting kunnen blijvende schade aan de gewrichten toebrengen. Wat begint met pijnlijke, gezwollen gewrichten en progressief krachtverlies in pols, hand en vingers, kan leiden tot structurele misvorming en vergroeiing. In sommige gevallen is een operatieve ingreep noodzakelijk. Beschadiging aan de gewrichten door een reumatische aandoening kan ook leiden tot artrose, waarbij het gewrichtskraakbeen wordt aangetast. Een goede behandeling die de reumatische aandoening onderdrukt en de mobiliteit zo veel en zo lang mogelijk bevordert, is dus prioritair om erger kwaad te voorkomen.
Oorzaak
Over de oorzaken van de meeste reumatische aandoeningen is nog lang niet alles geweten. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren mee. Hieronder wordt kort ingegaan op twee vormen van reuma die de gewrichten in de hand aantasten.
Reumatoïde artritis (RA)
Reumatoïde artritis is een veelvoorkomende reumatische aandoening waarbij klachten vaak het eerst optreden in de vingers en polsen. Bij RA speelt de ontregeling van het afweersysteem een rol: afweercellen houden niet alleen indringers buiten, maar vallen ook het eigen lichaam aan. Deze chronische ziekte kent een grillig verloop waarbij periodes van lichte klachten worden afgewisseld met periodes van ernstige klachten en hevige pijn. Vaak ontwikkelt de ziekte zich symmetrisch. Als je last hebt van je rechterhand, is de kans groot dat je dezelfde klachten hebt aan je linkerhand. Typisch voor deze aandoening is ook dat de klachten toenemen naarmate de ziekte vordert. In een ver gevorderd stadium kenmerkt de aandoening zich vaak door standafwijking van de gewrichten en verkromming van de vingers.
Hand-armvibratiesyndroom (HAVS)
Bij sommige andere reumatische aandoeningen aan de hand zoals het hand-armvibratiesyndroom (HAVS), is de oorzaak vaak wel duidelijk. Deze aandoening wordt vaak vastgesteld bij mensen die langdurig werken met trilgereedschap zoals pneumatische boren. De trillingen leiden in veel gevallen tot beschadiging van de gewrichten van de bovenste ledematen. Deze aandoening komt ook voor bij gamers die langdurig trillende gamecontrollers gebruiken.
Start de behandeling snel
Door aanhoudende ontstekingen kunnen gewrichten instabiel worden en in het ergste geval vergroeien. Met een actieve behandeling kan je ervoor zorgen dat je de gewrichten lange tijd soepel kan houden. Bespreek met de reumatoloog wat de beste behandeling is voor de reumatische aandoening waarmee je kampt.