De wervelkolom als spil van het lichaam
De wervelkolom of ruggengraat vormt de centrale as van het skelet en zorgt voor stabiliteit, stevigheid en flexibiliteit. Die stabiliteit en stevigheid zijn nodig om het bovenlichaam en hoofd te ondersteunen en dragen. De flexibiliteit van de ruggengraat zorgt ervoor dat we soepel kunnen buigen, strekken en roteren. Hoewel de wervels van bot zijn, moet de wervelkolom toch dus veerkrachtig zijn om te kunnen bewegen. De wervelkolom haalt die veerkracht uit spieren, pezen, kraakbeen en bindweefselbanden (ligamenten) waarmee de wervels zijn verbonden.
Wervelbreuk
Je kan op verschillende manieren een wervelbreuk oplopen. Een fractuur treedt op als een van de botten (wervels) van de ruggengraat breekt of in elkaar zakt. Dat kan het gevolg zijn van de impact van een verkeersongeluk, een val of een verminderde botdichtheid. Als door een aandoening je botten fragieler worden, vergroot immers de kans op een fractuur. Zo doen wervelbreuken zich vaker voor bij mensen met osteoporose, kanker of bij langdurig gebruik van medicatie dan bij gezonde mensen.
Doorgaans worden wervelbreuken vooral vastgesteld bij jongvolwassenen en volwassenen. Bij kinderen zijn wervelfracturen zeer ongewoon.
Wanneer je een wervel breekt, bekijken artsen altijd of het gaat om een stabiele, dan niet instabiele breuk. Bij een instabiele fractuur is er kans op permanente beschadiging van het ruggenmerg of de ruggenmergzenuwen. Snel ingrijpen en onherstelbare letsels voorkomen is dus essentieel. In het slechtste geval kan een instabiele breuk dwarslaesie tot gevolg hebben. Bij dwarslaesie wordt de zenuwgeleiding in het ruggenmerg onderbroken. Die verstoring van signalen van het lichaam naar de hersenen en omgekeerd kan leiden tot spierverlamming en gevoelsverlies. Bij een complete dwarslaesie vallen alle lichaamsfuncties weg vanaf de plaats van de beschadiging naar beneden toe en is de schade onomkeerbaar.
Het is niet altijd eenvoudig om een wervelbreuk vast te stellen omdat heel wat wervelbreuken – bijvoorbeeld bij verminderde botdichtheid – geleidelijk ontstaan. Soms worden de ongemakken van een wervelfractuur verward met symptomen van andere rugklachten. Omdat je na een wervelbreuk meer kans hebt om nog een fractuur op te lopen, is een correcte diagnose nochtans belangrijk. Een wervelbreuk is doorgaans vrij pijnlijk en beperkt je bewegingsvrijheid aanzienlijk. Je ondervindt problemen met zitten, staan en lopen en je kan ook neurologische uitval hebben, bijvoorbeeld verlamming van de ledematen.
Bij een wervelbreuk is een correcte behandeling van groot belang om blijvende letsels of vervormingen te voorkomen. Een stevige, immobiliserende brace is daarbij van groot belang.