Behandeling van reuma
Gewrichtspijn, dus reuma?
Last van reuma. Je hoort het vaak, maar heeft iedereen die last heeft van een gewrichtsontsteking ook reuma?
Reuma is een verzamelterm voor een groot aantal acute en chronische reumatische aandoeningen die niet aangeboren zijn of het gevolg zijn van een ongeval of blessure. Reumaziekten gaan gepaard met pijn en stijfheid in de gewrichten en het omliggende weefsel (spieren, pezen, botten…). Een ontstoken gewricht voelt vaak dik en warm aan, en is soms zichtbaar rood. Wie last heeft van reuma is door de pijn en ontstekingszwelling vaak beperkt in bewegingsvrijheid.
Vaak wordt reuma afgedaan als een ouderdomskwaal. Dat klopt niet helemaal. Reuma is inderdaad een aandoening die zich vaak bij 50-plussers ontwikkelt, maar treft ook jongeren en kinderen. Bij hen wordt vaak juveniele artritis (kinder- of jeugdreuma) vastgesteld, of de auto-immuunziekte; reumatoïde artritis.
Tijdige diagnose
Van veel reumatische aandoeningen is de oorzaak niet gekend. Reuma kan het gevolg zijn van te lang na elkaar gemaakte beweging of indien men een gewricht te zwaar te belast of strekt. Maar dat is niet altijd het geval. Ook aanleg, gebrek aan beweging, stress, verstoringen in het afweersysteem (auto-immuunziekten), en andere factoren spelen mee.
Het stellen van een diagnose bij gewrichtspijn is dus vaak niet voor de hand liggend. Bovendien heeft niet iedereen met gewrichtsontstekingen en –pijnen reuma. Soms ligt een letsel, infectie of andere schade aan de basis van ontstekingen aan de gewrichten. Toch wijzen gewrichtsklachten vaak op reuma. Als je last hebt van pijnlijke, ontstoken gewrichten en je daardoor beperkt bent in je bewegingen, bespreek je dat best met je arts. Een reumatische aandoening die niet of niet tijdig wordt behandeld, kan in het slechtste geval leiden tot permanente beschadiging en misvorming van de gewrichten.
De meeste gewrichtspijnen zijn op lange termijn gelukkig niet ernstig. Vaak verdwijnt de pijn en zwelling vanzelf, ook al zijn heel wat reumatische aandoeningen chronisch. Je hoeft je niet onnodig zorgen te maken over pijnlijke gewrichten, maar doet er goed aan alert te blijven. Reuma die in een vroeg stadium wordt vastgesteld en behandeld, bespaart veel leed.
Je raadpleegt best je arts als:
- een gewricht plots rood en gezwollen is zonder duidelijke oorzaak
- een gewricht wekenlang pijnlijk en stijf is zonder duidelijke oorzaak
- een gekneusd gewricht na een paar dagen nog gezwollen en pijnlijk is
- je langdurig pijnstillers nodig hebt
Reuma is meer dan één ziekte
Er zijn veel verschillende vormen van reuma. Doorgaans worden reumatische aandoeningen ingedeeld in drie groepen: ontstekingsreuma, artrose en reuma van de weke delen.
Ontstekingsreuma
Ontstekingsreuma’s herken je typisch aan langdurige gewrichtsontstekingen. Aanvankelijk krijg je last van pijn en voelt het gewricht warm en gezwollen aan. Dat komt omdat het slijmvlies van het gewricht - of in sommige gevallen van een pees – ontstoken is. Later kunnen ook het kraakbeen en bot van het gewricht beschadigd geraken.
Een veelvoorkomende vorm van ontstekingsreuma is de auto-immuunziekte reumatoïde artritis (RA) waarbij het immuunsysteem van de patiënt om nog ongekende redenen antistoffen tegen zichzelf maakt. Ook jicht (meestal met ontsteking in de voet, vooral aan de grote teen), de ziekte van Bechterew (met ontstekingen aan wervelkolom en bekken) en systeemziekten (met ontstekingen aan nieren, hart, longen, huid, slijmvliezen…) behoren tot deze groep van reumatische aandoeningen.
Artrose
Bij artrose ‘slijt’ het kraakbeen waardoor de kwaliteit achteruitgaat. Op lange termijn kan het helemaal verdwijnen waardoor de botten over elkaar gaan schuren. Dat veroorzaakt veel pijn en ongemak. Artrose komt het vaakst voor in de gewrichten van de handen, schouder, knieën en heup. In de volksmond wordt artrose ook wel ‘slijtagereuma’ of ‘ouderdomsreuma’ genoemd.
Lees meer over deze aandoening op de pagina Artrose op deze website.
Reuma van weke delen
Bij reuma van de weke delen zijn het niet de gewrichten zelf maar de omliggende weefsels die worden aangetast: spieren, pezen, banden, slijmzakjes, gewrichtskapsels… Bekende vormen van weke-delenreuma zijn fibromyalgie en tendinitis (peesontsteking).
Leven met reuma
Veel mensen hebben een chronische vorm van reuma. Sommigen hebben een lichte vorm en ondervinden daardoor minimale last. Bij anderen zijn de klachten ernstiger en heeft reuma een grote impact op hun levenskwaliteit. Gelukkig zijn de meeste klachten tegenwoordig goed te behandelen, vooral als je er snel bij bent waardoor je blijvende schade kan beperken en zo lang mogelijk mobiel kan blijven.
Vaak maken een aantal eenvoudige aanpassingen een groot verschil. Er een gezonde levenshouding op nahouden, je gewicht op peil houden, gedoseerd rust nemen en actief bewegen, hebben een positief effect op het verloop van de aandoening. Blijven bewegen is belangrijk om stijfheid te voorkomen en spieren die de gewrichten ondersteunen te oefenen. Ook medicatie en orthopedische hulpmiddelen nemen veel leed weg. In sommige gevallen is een operatieve ingreep noodzakelijk.
Lees hier meer over veelvoorkomende reumaklachten: